Jeannine Beeken Is directeur bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) in Leiden. Het gebouw van het instituut is aan de buitenkant saai en kil. De directeur maakt zich geen zorgen: “Binnen val je van de ene verbazing in de andere”.

Lexicologie betekent de studie naar het woord. Een tak van wetenschap die al eeuwen geleden is ontstaan. Dankzij deze studie kunnen wij tegenwoordig het woordenboek gebruiken. Jeannine Beeken legt uit: “Wij doen hier veel meer dan het onderzoeken van woorden. We maken woordenboeken, zetten woordenboeken online en zorgen dat gebruikers erbij kunnen.”

Toch is er de laatste jaren ook voor het woordenboek veel veranderd. De grote boosdoener voor deze verandering is het Internet. “Tegenwoordig werken we alleen nog met online woordenboeken. Woordenboeken worden bij ons niet meer gedrukt.” Toch is ze blij met de overstap naar het internet. “Een woordenboek lees je niet van voor naar achter, je gebruikt het alleen om iets op te zoeken. Op het internet is het opzoeken van woorden gewoon veel makkelijker. Het is eigenlijk net als bij een zoekmachine, Google in boekvorm kan ook niet.”

Sinds 2007 zijn de woordenboeken gratis te bekijken op het internet. Alle woorden uit het Nederlands slaat het INL op in een beveiligde ruimte. Hier bevindt zich 9 terrabyte aan computergeheugen. “Hier staan alle woorden uit het standaard Nederlands opgeslagen. Het standaard Nederlands bestaat ook uit Vlaamse en Surinaamse woorden. Twee andere landen waar ze Nederlands praten”.

Soms ontstaan er nieuwe woorden in een taal, ook in het Nederlands. Volgens Jeannine Beeken kan iedereen een nieuw woord verzinnen. “Per jaar worden er wel een aantal nieuwe woorden gevonden. We kijken eerst of het woord een eendagsvlieg is of blijvend. Een grote groep mensen moet het woord blijvend gebruiken. Vervolgens moet ook de media het woord overnemen en dan komt het via de kranten bij ons terecht.”

Bij het INL lopen momenteel geen studenten rond. De term lexicologie is bij de meeste studenten ook niet bekend. Toch heeft ze hoop voor de toekomst. Want vanaf volgend jaar wordt er in Leiden weer lexicologie gegeven. “Nu wordt het vak helemaal niet gegeven. Maar omdat nu alles online gebeurt zijn er nieuwe mogelijkheden. Zo hopen we meer studenten te krijgen.”

Toch heeft de studie bij buitenstaanders nog steeds het beeld van stoffige bureaus en kasten vol met boeken. Het gebouw heeft inderdaad een bibliotheek maar heeft ook zijn verrassende kanten. “We hebben hier in de kantine een pooltafel en een tafeltennistafel en daar worden tijdens de koffiepauze zelfs toernooitjes gehouden “ Jeannine Beeken probeert daarmee een modern imago op te bouwen: “Je denkt de buitenkant is saai maar van  binnen val je van de ene verbazing in de andere. Net als bij een woordenboek“.